Adalar’da uygulanan giriş çıkış yasağının hukuka uygun olup olmadığı tartışmaları sürüyor. Adalar Kaymakamlığı tarafından alınan bu kararın temel dayanağı, İlçe Hıfzıssıhha Kurulu’nun aldığı bir karar olarak gösteriliyor.
Hıfzıssıhha Kurulu, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu çerçevesinde, Kaymakam başkanlığında kurulan bir yapı. Bu kurulda, Kaymakam Mustafa Ayhan, Belediye Başkanı, İlçe Tarım Müdürü, Hükümet Tabibi, Belediye Veterineri ve bir Sivil Eczacı yer almakta.
Salgın hastalık durumlarında, bu kurulun görevi, kanunun belirtilen maddeleri kapsamında gerekli tedbirleri almak ve salgınların yayılmasını önlemek için giriş çıkışları kontrol altına almak.
Ancak Adalar’da, ilçe dışını tehdit eden bir salgın durumu olmadığı için, yasaklama kararı almanın hukuki bir temeli bulunmuyor.
İçişleri Bakanlığı’nın yayınladığı genelge, 30 büyükşehir ve Zonguldak için, yüksek vaka sayıları nedeniyle bu illerden salgının diğer şehirlere yayılmaması amacıyla giriş çıkış kısıtlamalarını öngörmekte.
Ancak Adalar’da alınan kararın dayanağı olan kurulun resmi belgesi mevcut değil. Bu durum, kimlerin bu karara imza attığını da belirsiz kılmakta.
İlçe Hıfzıssıhha Kurulu’nun memurlar dışındaki tek sivil üyesi olan Eczacı Avni Kurtuldu, 3 Mayıs 2020 tarihinde sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, toplantıya çağrılmadığını ve karara imzasının bulunmadığını belirtti.
Eğer çağrılmış olsaydı, karşı çıktığı kararlar üzerine şerh koyacağını ifade etti. Bu durum, kararnamenin alındığı süreçte bazı sorunların yaşandığını düşündürüyor.
Açıklamalara göre, alınan kararın sıkıntılı olduğu düşünülüyor. Eczacı Kurtuldu’nun beyanı, kararın memur olmayan bir kişi tarafından itiraz edilebilme ihtimalinin göz ardı edilerek alındığına dair kaygıları artırıyor.
Hıfzıssıhha Kurulu’nun önerdiği tedbirlerde ise Adalar’ın giriş çıkışının kapatılmasına dair bir hüküm yok. Yalnızca kalabalık günlerde sosyal mesafe kuralları gibi önlemler önerilmekte.
Kaymakam Mustafa Ayhan tarafından yayımlanan kararın, kamu güvenliği gerekçesiyle alındığı ifade edilse de bu durum, hukuki olarak tartışmalı.
Gerçekten de, bir bölgenin giriş çıkışlarının yasaklanması için yetki, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 11/c maddesi gereğince yalnızca il valisine verilmiştir. Bu yetki, en fazla 15 günlük bir süreyle sınırlıdır ve sadece il valisi tarafından kullanılabilir.
Kaymakamlık tarafından alınan bir yasaklama kararı, bu çerçevede geçerlilik kazanamaz.
Özetle, il valisi kamu güvenliği nedeniyle Adalar’ın giriş çıkışlarını en fazla 15 gün süreyle kapatabilir, ancak bu kararın sağlam gerekçelere dayanması şarttır.
İstanbul’dan gelenlerin hastalık taşıyacağı gibi bir gerekçe, yetersiz kalacağı için böyle bir karar alınması mümkün değil.
Ancak Kaymakamlık tarafından alınan ve yaklaşık 40 gün süresince geçerli olan yasaklama, yetkisiz imzalarla ve hukuki dayanak olmaksızın yürürlüğe girmesi nedeniyle tartışmalara yol açıyor.
Ayrıca, “İl Valisi’nin haberi var” veya “yukarıdan böyle talimat geldi” gibi açıklamalar, hukukun üstünlüğü ilkesine dayanarak kabul edilebilir bir değer taşımamaktadır.
DSP Adalar İlçe Başkanı Nail Murat Pekin, bu konudaki görüşlerini kamuoyuyla paylaşarak, durumun ciddiyetine dikkat çekti.
